အခန်း (၁၀) - တတိယလူ၏ အမှားနှင့် ခေါင်းခံရဲသော သတ္တိ လုပ်ငန်းချိန် (Business Hours) သတ်မှတ်လိုက်ပြီးနောက်ပိုင်း ခေတ် တစ်ယောက် ညဘက်တွေမှာ အေးအေးဆေးဆေး အိပ်စက်ခွင့် ရလာတယ်။ လူက အနားရလာတော့ အလုပ်လုပ်ရတာ ပိုပြီး အာရုံစူးစိုက်နိုင်လာတယ်။ ဒါပေမဲ့ စီးပွားရေးလောက ဆိုတာ ကိုယ်တစ်ယောက်တည်း တော်နေ၊ မှန်နေရုံနဲ့ အဆင်ပြေတဲ့ နေရာမျိုး မဟုတ်ဘူး။ ကိုယ်နဲ့ တွဲလုပ်ရတဲ့ "တတိယလူ (Third Party)" တွေရဲ့ အမှားတွေကလည်း ကိုယ့်ခေါင်းပေါ်ကို အချိန်မရွေး ကျလာနိုင်တယ် ဆိုတာကို ခေတ် မကြာခင်မှာပဲ သင်ခန်းစာ အကြီးကြီး ရလိုက်ပြန်တယ်။ The Complication - ပြဿနာ၏ အစပျိုးမှု အဲဒီနေ့က တနင်္လာနေ့ မနက်ခင်း။ လုပ်ငန်းချိန်စလို့ ဖုန်းဖွင့်လိုက်တာနဲ့ မက်ဆေ့ချ်တွေ တဒိုင်းဒိုင်း ဝင်လာတယ်။ အဲဒီအထဲမှာ တောင်ကြီးက ဖောက်သည် "မနီလာ" ဆီက စာတွေက အများဆုံးပဲ။ "ညီမ... အစ်မ ပစ္စည်းမှာထားတာ ဒီနေ့ဆို (၇) ရက်ရှိပြီနော်။ ဘာလို့ မရောက်သေးတာလဲ။" ခေတ်က စာအုပ်ကို အမြန်လှန်ကြည့်လိုက်တယ်။ မနီလာ မှာထားတာက (၄၅,၀၀၀) ကျပ်တန် ဆောင်းတွင်းဝတ် ကုတ်အင်္ကျီ (Coat) အထူကြီး။ ငွေလည်း ကြိုလွှဲထားပြီးသား။ ခေတ် ကိုယ်တိုင် ပြီးခဲ့တဲ့ အင်္ဂါနေ့ကတည်းက အောင်မင်္ဂလာ အဝေးပြေးဂိတ်ကနေ သေသေချာချာ တင်ပေးလိုက်တာ။ ပုံမှန်ဆို နှစ်ရက်၊ သုံးရက်ဆို ရောက်နေပြီလေ။ "အစ်မရေ... ညီမ အင်္ဂါနေ့ကတည်းက တင်ပေးလိုက်တာပါရှင့်။ ကားဂိတ် ဘေလ်စာရွက်လေးလည်း ညီမ ပို့ထားတယ်လေ။ ညီမ ဂိတ်ကို ဖုန်းဆက်မေးကြည့်ပေးပါ့မယ်နော်။" လို့ ခေတ်က ပြန်ဖြေလိုက်တယ်။ The Trial & Error - အလွဲအချော်များနှင့် ပိုဆိုးလာသော အခြေအနေ ခေတ်က ကားဂိတ်ကို ဖုန်းဆက်တယ်။ သုံးလေးခါလောက် ခေါ်ပြီးမှ ဖုန်းကိုင်တယ်။ "ဟယ်လို အစ်ကို၊ ဟိုတစ်နေ့က တောင်ကြီးကို တင်လိုက်တဲ့ ပစ္စည်းလေး မရောက်သေးလို့တဲ့။" "အာ... ညီမလေးရေ။ လမ်းမှာ ကားပျက်နေလို့ ဂိတ်မှာ ပစ္စည်းတွေ ပုံနေတာ။ နောက်ထပ် နှစ်ရက်၊ သုံးရက်လောက်တော့ စောင့်ရဦးမယ်။ ရောက်ရင် ဖုန်းဆက်လိုက်ပါ့မယ်။" ပြောပြီးတာနဲ့ ဂိတ်က ဖုန်းချသွားတယ်။ ခေတ်လည်း ဂိတ်က ပြောတဲ့အတိုင်း မနီလာဆီကို စာပြန်ပို့လိုက်တယ်။ "အစ်မရေ... လမ်းမှာ ကားပျက်နေလို့တဲ့။ ကားဂိတ်မှာ ပစ္စည်းတွေ ကြန့်ကြာနေလို့ နောက်ထပ် နှစ်ရက်၊ သုံးရက်လောက်တော့ စောင့်ပေးပါဦးနော်။ ဂိတ်အမှားမို့လို့ ညီမကို နားလည်ပေးပါရှင့်။" ခေတ်က သူမဘက်က တာဝန်ကျေပြီလို့ ထင်လိုက်တာ။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီစာလေးက မနီလာရဲ့ ဒေါသကို ဆီလောင်းထည့်လိုက်သလို ဖြစ်သွားတယ်။ "ဘာကို နားလည်ပေးရမှာလဲ! အစ်မက အဲဒီ ကားဂိတ်ဆီကနေ ပစ္စည်းဝယ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ညီမဆီက ဝယ်တာ! ညီမကို ယုံလို့ ငွေကြိုလွှဲထားတာလေ။ ကားပျက်တာ အစ်မ အလုပ်မှ မဟုတ်တာ။ အစ်မ မနက်ဖြန် ခရီးထွက်စရာရှိလို့ အဲဒီအင်္ကျီကို လိုချင်တာ။ မနက်ဖြန်မှ မရရင် အစ်မ ငွေပြန်အမ်းပေး၊ မဟုတ်ရင် အွန်လိုင်းကနေ လိမ်နေပါတယ်ဆိုပြီး Page ကို Report ထုမယ်!" မနီလာရဲ့ စာတွေက ဒေါသတွေ အပြည့်ပါနေတယ်။ ခေတ် တစ်ယောက် ထိုင်ခုံမှာ အရုပ်ကြိုးပြတ် ထိုင်ကျသွားတယ်။ "ငါ့အမှားမှ မဟုတ်တာ...။ ငါက အချိန်မီ ထည့်ပေးလိုက်သားပဲ။ ကားဂိတ်က ကြန့်ကြာတာကို ငါ့ကို လာဆဲနေတယ်။ ငါက ဘယ်လိုလုပ် သွားပို့ပေးလို့ ရမှာလဲ။" ခေတ်က မျက်ရည်ဝဲလာတယ်။ "ဒါကတော့ ဂိတ်အမှားမို့လို့ သီးခံစောင့်ပေးပါ" လို့ ထပ်ပြီး ဆင်ခြေပေးဖို့ (Make excuses) စာရိုက်နေလိုက်၊ ပြန်ဖျက်လိုက်နဲ့ အကြိမ်ကြိမ် လုပ်နေမိတယ်။ ပြဿနာ (ရောဂါ) က ကားဂိတ်ဆီမှာ ဖြစ်နေပေမဲ့၊ ခံစားနေရတာက သူမရဲ့ လုပ်ငန်းလေး ဖြစ်နေတယ်။ The Epiphany - ကွက်ကနဲ သဘောပေါက်သွားခြင်း ခေတ်က ဖုန်းကိုချပြီး အသက်ကို ပြင်းပြင်းရှူလိုက်တယ်။ အောင်နက်က သူမရှေ့မှာ အမြီးလေးလှုပ်ပြီး ကြည့်နေတယ်။ ခေတ်က အောင်နက်ကို ကြည့်ရင်း အတွေးတစ်ခု ဝင်လာတယ်။ "ငါ ဒေါ်သီတာ့ဆီကနေ အထည်တွေ သွားယူတယ်။ တကယ်လို့ အထည်တွေက ချုပ်ရိုးပွင့်နေရင်၊ ဆေးစွန်းနေရင် ငါ ဒေါ်သီတာ့ကိုပဲ ပြန်သွားပြောပြီး လဲခိုင်းတာပဲ။ ဒေါ်သီတာက 'ဒါ အန်တီ့အမှားမဟုတ်ဘူး၊ စက်ရုံက မှားချုပ်လိုက်တာ' လို့ လွှဲချရင် ငါ လက်ခံမှာလား။ လုံးဝ လက်ခံမှာ မဟုတ်ဘူး။ ငါ ပိုက်ဆံပေးခဲ့တာ စက်ရုံကိုမှ မဟုတ်တာ၊ ဒေါ်သီတာ့ကို ပေးခဲ့တာလေ။" ခေါင်းထဲမှာ အမှောင်ခွင်းပြီး အလင်းဝင်လာသလို ကွက်ကနဲ သဘောပေါက်သွားတယ်။ "ဟုတ်တယ်... ဝယ်သူ (မနီလာ) အတွက် ကားဂိတ်ဆိုတာ မရှိဘူး။ 'Khit's Closet' ဆိုတာပဲ ရှိတယ်။ ငါက ဒီလုပ်ငန်းရဲ့ ပိုင်ရှင် (Owner)။ ပစ္စည်းက ဝယ်သူလက်ထဲကို ဘေးကင်းကင်း ရောက်သွားဖို့က အစကနေ အဆုံးထိ ငါ့တာဝန်ပဲ။ 'တတိယလူ' ရဲ့ အမှားဆိုပြီး လက်ညှိုးထိုးနေတာဟာ (Blame game) တာဝန်မဲ့ရာ ကျတယ်။ ပြဿနာရဲ့ ဇာစ်မြစ် (Root cause) က ပစ္စည်းနောက်ကျတာ မဟုတ်ဘူး၊ ဝယ်သူရဲ့ 'ယုံကြည်မှု ပျောက်ဆုံးသွားတာ' ပဲ။" The Resolution - ခေါင်းခံရဲသော သတ္တိ (Extreme Ownership) ခေတ်က ချက်ချင်းပဲ မနီလာဆီကို ဖုန်းခေါ်လိုက်တယ်။ တစ်ဖက်က ဖုန်းကိုင်ကိုင်ချင်းမှာပဲ- "အစ်မ... ညီမ Khit's Closet ကပါ။ အရင်ဆုံး ညီမ အစ်မကို အနူးအညွတ် တောင်းပန်ပါတယ်။ ကားဂိတ်က ဘယ်လိုပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ အစ်မလက်ထဲကို ပစ္စည်း အချိန်မီ မရောက်တာ ညီမရဲ့ တာဝန်လွတ်ကင်းမှု (Lack of ownership) ကြောင့်ပါ။ ညီမ တကယ်တောင်းပန်ပါတယ်ရှင့်။" တစ်ဖက်က မနီလာက နည်းနည်း အံ့သြသွားပုံရတယ်။ "အင်း... အဲဒီတော့ အခု ဘယ်လို လုပ်ပေးမှာလဲ။" "အစ်မ ခရီးသွားစရာ ရှိတယ်ဆိုတော့ အဲဒီအင်္ကျီကို သေချာပေါက် လိုအပ်နေမှာပါ။ ညီမ အခုချက်ချင်း အစ်မရဲ့ KPay ထဲကို အင်္ကျီဖိုး (၄၅,၀၀၀) ကျပ် အပြည့် ပြန်လွှဲပေးပါ့မယ်။ ကားဂိတ်က ပစ္စည်းရောက်လာတဲ့အခါ အစ်မ အဲဒီအင်္ကျီကို လက်ဆောင်အနေနဲ့ ယူထားလိုက်ပါရှင့်။ အစ်မ စိတ်အနှောင့်အယှက် ဖြစ်ရတဲ့အတွက် ညီမဘက်က အကောင်းဆုံး တာဝန်ယူပေးတာပါ။" "ဟင်..." မနီလာရဲ့ အသံက လုံးဝ ပြောင်းသွားတယ်။ ဒေါသတွေ အကုန်လုံး အရည်ပျော်ကျသွားတဲ့ အသံမျိုး။ "အာ... အဲဒီလောက်ကြီးလည်း မလုပ်ပါနဲ့ ညီမလေးရယ်။ ညီမလေးလည်း အရှုံးပေါ်သွားမှာပေါ့။ ကားဂိတ်က မှားတာကို။" "မဖြစ်ပါဘူး အစ်မ။ အစ်မရဲ့ ယုံကြည်မှုက ၄ သောင်းခွဲထက် ပိုတန်ဖိုးကြီးပါတယ်။ ညီမ အခုပဲ ငွေပြန်လွှဲပေးလိုက်ပါ့မယ်နော်။" ခေတ်က ဖုန်းချချချင်းပဲ မနီလာဆီကို (၄၅,၀၀၀) ကျပ်တိတိ ပြန်လွှဲပေးလိုက်တယ်။ ငွေလွှဲပြေစာ ရောက်သွားပြီး သိပ်မကြာခင်မှာပဲ မနီလာဆီကနေ စာပြန်ဝင်လာတယ်။ "ညီမလေး... အစ်မ ဒေါသထွက်ပြီး လွန်လွန်ကျွံကျွံ ပြောမိတာ တောင်းပန်ပါတယ်နော်။ ညီမလေးရဲ့ တာဝန်ယူမှု (Accountability) ကို အစ်မ တကယ် လေးစားသွားပြီ။ ပစ္စည်းရောက်လာရင် အစ်မ ငွေပြန်လွှဲပေးပါ့မယ်။ အင်္ကျီလေးရရင်လည်း အဲဒီအင်္ကျီလေး ဝတ်ပြီး ညီမလေးဆိုင်ကို သေချာ Review ပြန်ရေးပေးမယ်နော်။" ခေတ်က ဖုန်းလေးကို ကိုင်ရင်း ပြုံးလိုက်မိတယ်။ ၄ သောင်းလောက် ဆုံးရှုံးသွာပေမယ့် သူမ ရင်ထဲမှာတော့ အရမ်းကို ပေါ့ပါးသွားတယ်။ တတိယလူရဲ့ အမှားကို ဆင်ခြေပေးနေမယ့် အစား၊ ကိုယ့်အပြစ်လို သဘောထားပြီး "ခေါင်းခံ" လိုက်တဲ့အခါ ပြဿနာက အလွယ်တကူ ပြေလည်သွားရုံသာမက ဖောက်သည်ရဲ့ အချစ်ကိုပါ ရလိုက်တယ်။ အဲဒီနောက်မှာတော့ ခေတ်က ကားဂိတ်ကို နောက်တစ်ကြိမ် ဖုန်းဆက်တယ်။ ဒီတစ်ခါတော့ အသနားခံတဲ့ အသံနဲ့ မဟုတ်တော့ဘူး။ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင် တစ်ယောက်ရဲ့ ပြတ်သားတဲ့ အသံနဲ့ ပစ္စည်းကို အမြန်ဆုံး ရောက်အောင် ပို့ပေးဖို့၊ မရောက်ရင် ဂိတ်က တာဝန်ယူ လျော်ကြေးပေးဖို့ သေသေချာချာ တောင်းဆို ပြောဆိုနိုင်ခဲ့တယ်။ "ဆင်ခြေတွေ (Excuses) က စိတ်သက်သာရာ ရစေပေမဲ့၊ တာဝန်ယူမှု (Ownership) ကသာ စီးပွားရေးကို ကြီးထွားစေတာပဲ။" ခေတ် တစ်ယောက် ဗလာစာအုပ်လေးကို ပိတ်ရင်း သူမရဲ့ တိုးတက်လာတဲ့ စီးပွားရေး အသိအမြင်အတွက် မိမိကိုယ်ကိုယ် ဂုဏ်ယူနေမိပါတော့တယ်။